Gayrimenkul yatırım ortaklıkları, “Gayrimenkul Yatırım Ortaklarına İlişkin Esaslar Tebliği” ile belirlenmiş usul ve esaslar dahilinde; gayrimenkullere, gayrimenkule dayalı sermaye piyasası araçlarına, gayrimenkul projelerine, gayrimenkule dayalı haklara ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilen, belirli projeleri gerçekleştirmek üzere adi ortaklık kurabilen ve  Tebliğ’de izin verilen diğer faaliyetlerde bulunabilen sermaye piyasası kurumlarıdır.

Ortaklıklar; belirli bir projeyi gerçekleştirmek amacıyla süreli, belirli alanlarda yatırım yapmak amacıyla süreli veya süresiz, amaçlarında bir sınırlama olmaksızın süreli veya süresiz olarak kurulabilirler.

Gayrimenkul yatırım ortaklıkları, ani usulde kurulabildikleri gibi, mevcut ortaklıklar esas sözleşmelerini Kanun ve  Tebliğ hükümlerine uygun olarak değiştirerek, gayrimenkul yatırım ortaklığına dönüşebilirler. Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının kuruluşunun ya da faaliyet konusu farklı olan şirketlerin gayrimenkul yatırım ortaklığına dönüşümlerinin Kurulca uygun görülebilmesi için aşağıdaki şartların sağlanması gerekir.

A – Ani usulde kurulacak ise;

a) Kayıtlı sermayeli olarak anonim ortaklık şeklinde kurulması,
b) Ortaklığın, çıkarılmış sermayesinin asgari %49’u oranındaki paylarını, bu Tebliğ’de belirlenen süre ve esaslar dahilinde halka arz etmek üzere kurulmuş olması,
c) Başlangıç sermayesinin 10.000.000 YTL’den az olmaması,
d) Başlangıç sermayesinin;

• 50 milyon YTL’den az olması halinde, başlangıç sermayesini temsil eden paylarının en az %10’unun,       

• 50 milyon YTL ve daha fazla olması halinde, başlangıç sermayesinin 5.000.000 YTL’lik kısmını temsil eden paylarının nakit karşılığı çıkarılmış olması,

e) Ticaret unvanında "Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı" ibaresini taşıması,
f) Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen portföy işletmeciliği faaliyetinde bulunmak için Kurula başvurmuş olması,
g) Kuruculardan en az birisinin lider sermayedar olması,
h) Kurucularının bu Tebliğ’de öngörülen şartları haiz olması,
i) Esas sözleşmesinin Kanun ve bu Tebliğ hükümlerine uygun olması,

B – Dönüşecek ise;

a) Şirket paylarının halka arz edilmiş ve/veya şirketin halka açık şirket statüsünde olmaması ve kayıtlı sermaye sistemine geçmek için Kurula başvurmuş olması,
b) Ortaklığın, çıkarılmış sermayesinin asgari %49’u oranındaki paylarını, bu Tebliğ’de belirtilen süre ve esaslar dahilinde halka arz edeceğini Kurula karşı taahhüt etmiş olması,
c) Mevcut ödenmiş sermayesi ile özsermayesinin her birinin 10.000.000 YTL’den az olmaması,

d) Mevcut ödenmiş sermayesinin;

• 50 milyon YTL’den az olması halinde, mevcut ödenmiş sermayesini temsil eden paylarının en az %10’unun 50 milyon YTL ve daha fazla olması halinde, mevcut ödenmiş sermayesinin 5.000.000 YTL’lik kısmını temsil eden paylarının,
• nakit karşılığı çıkarılmış olması veya son hesap dönemine ait bağımsız denetimden geçmiş mali tablolarında dönen varlıklar grubu altında yer alan nakit ve nakit benzerleri ile finansal yatırımlar kalemlerinin toplamının bu altbentte belirtilen oran ya da tutar kadar olması,

e) Ticaret unvanını "Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı" ibaresini içerecek şekilde değiştirmek üzere Kurula başvurmuş olması,
f) Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen portföy işletmeciliği faaliyetinde bulunmak için Kurula başvurmuş olması,
g) Mevcut ortaklardan en az birisinin lider sermayedar olması,
h) Mevcut ortakların bu Tebliğ’de öngörülen şartları haiz olması,
i) Esas sözleşmesini Kanun ve bu Tebliğ hükümlerine uygun şekilde değiştirmek üzere başvurmuş olması zorunludur.

Yukarıda belirtilen tutarlar, her yıl Kurulca yeniden belirlenebilir.

Gayrimenkul yatırım ortaklıklarınca, Tebliğ’de belirtilen süreler içerisinde yapılacak halka arzlar sonucu asgari % 49’luk halka açıklık oranına ulaşıldıktan sonra da, çıkarılmış sermayenin asgari % 49’u oranındaki paylarının halka arz edilmiş pay niteliğinde olması zorunludur.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları’nın portföy işletmeciliğinden doğan kazançları Kurumlar Vergisi'nden istisnadır. (Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının kurumlar vergisinden istisna edilen portföy işletmeciliği kazançları üzerinden 2003/6577 Bakanlar Kurulu Kararı gereği GVK’nun 94 ‘üncü maddesinin birinci fıkrasının 6/(a) (i) bendi kapsamında %0 oranında vergi tevkifatı yapılmaktadır.)

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri: VI No: 11 sayılı Tebliği’nde düzenlenmiştir. Daha fazla bilgi için http://www.spk.gov.tr adresine bakabilirsiniz.

GYO SEKTÖRÜ

GYO sektörü, ülkemizde henüz yeni olmasına rağmen şu ana kadar sektöre kayda değer miktarda kurumsal sermaye girmiştir. Devletin sağladığı vergi teşviki, birçok şirketi gayrimenkul yatırım ortaklığı kurmak suretiyle aktiflerinde atıl olarak duran gayrimenkulleri menkulleştirerek yeni finans kaynakları sağlama yoluna itmiştir. Gayrimenkul sektörünün talebi artan bir sektör olması, bu talebi karşılamak üzere kurumsal sermayeye ihtiyaç duyulması ve GYO' ların küçük yatırımcıların küçük meblağlar karşılığında da olsa gayrimenkul yatırımı yapabilmesini olanaklı kılması yeni GYO' ların sektöre girmesinde etkili olmuştur. Ülkemiz insanının tasarruflarının en büyük bölümünün gayrimenkullerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda inşaat sektörüne profesyoneller eliyle yönetilen kurumsal sermayenin girebilmesi büyük önem arzetmektedir. Uzun vadeli konut finansmanının uygulanabilir hale gelmesi ile sektöre kurumsal sermaye girişini sağlayan GYO' ların, yeni sermaye piyasası aracı olarak piyasalarda daha etkin bir rol oynaması beklenmektedir

İş GYO

GYO sektöründe faaliyet gösteren 14 Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı mevcuttur. İş GYO Net Aktif Değeri ile sektörde lider konumdadır.